Ironia

Ironia jest sposobem wypowiadania się, który oparty został na z góry zamierzonej niezgodności. Ironia dotyczy najczęściej dwóch poziomów wypowiedzi: dosłownego oraz ukrytego, które są względem siebie przeciwstawne.

Warto pamiętać o tym, że ironia jest jednym z podstawowych kategorii w estetyce. Potocznie, taki sposób wypowiedzi utożsamiany jest przede wszystkim z kpiną, złością, a także wyśmiewaniem się z kogoś i dystansem wobec konkretnej osoby.

Oprócz wypowiadanej ironii można wyróżnić także postawę ironiczną, która charakteryzuje się rozwagą w ocenie, dystansem, spokojem oraz brakiem zaangażowania. Dla postawy ironicznej bardzo charakterystyczna jest także oziębłość emocjonalna, która jest widoczna już w trakcie krótkiej rozmowy.

Bardzo często w ironicznej wypowiedzi znajdują się takie wtrącenia jak „oczywiście”, „niewątpliwie” oraz „doprawdy”, które ją dodatkowo podkreślają. Należy pamiętać także o tym, że nie każda ironiczna wypowiedź jest śmieszna.

Ironia jest sposobem wypowiedzi wielu osób, niezależnie od zawodu, jaki wykonują. Można wyróżnić także ironię romantyczną, która występuje przede wszystkim w dziełach literackich i określa ona koncepcję postawy twórcy wobec świata. Taki rodzaj ironii można znaleźć na przekład w twórczości Słowackiego oraz Norwida.

Niektóre funkcje ironii:

* wykpienie poglądów, postępowania, postawy, cech przeciwnika (funkcja satyryczna);
* wzmocnienie myśli, argumentu;
* urozmaicenie wywodu;
* okazanie dystansu wobec zjawisk, osób – również wobec samego siebie (autoironia);
* zacieśnienie więzi z grupą, zjednanie sobie publiczności.

Oto kilka powszechnie stosowanych technik ironicznych:

* pozorowana zgoda z ofiarą ironii;
* pozorowana zachęta, rada dla ofiary;
* pozorowana obrona ofiary;
* pozorowany atak na przeciwników ofiary;
* pochwała w formie nagany / nagana w formie pochwały;
* pozorowana wątpliwość;
* powołanie się na niedorzeczne poglądy – rzekomo wyznawane przez większość;
* ironiczne nominacje, np. nazwy nieistniejących urzędów, tytuły, przydomki.